متیس بلاگ

نمایشگاهی استثنایی، تحت عنوان «تنبور ساز مقدس: هنر استاد الهی» از تاریخ ۱۴ مرداد تا ۲۱ دی ۱۳۹۳ش برای اولین بار در ایالات متحده، در موزۀ متروپلیتن، برگزار شده که به بررسی زندگی و موسیقی استاد الهی ( ۱۲۷۴- ۱۳۵۳) موسیقیدان، متفکر و قاضی پرداخته است.

موضوع نمایشگاهِ «تنبور، ساز مقدس»، بر رابطه‌ای دوجانبه و متحول کننده بین استاد الهی و تنبور متمرکز است، سازی کهن با دسته‌ای بلند که سابقه‌اش به ۳۰۰۰ هزار سال قبل از میلاد می‌رسد. در نمایشگاه، بیشتر از ۳۰ اثر از وسایل شخصی استاد از جمله سازهای کمیاب، نسخه‌های دست‌نویس، دفترچه‌های موسیقی، لباس قضایی و اشیای سمبولیک در کنار تعدادی از اشیای کلکسیون موزۀ متروپلیتن به نمایش گذاشته شده تا به روشنی بیانگر این رابطه باشد.
 

دکتر شاهرخ الهی

با اینکه بیش از پنجاه سال است که تنبور می‌زنم، اما هنوز ظرایف و ریزه‌کاری‌های غیر منتظره‌ای را در موسیقی پدرم کشف می‌کنم.

در دست‌های استاد الهی، تنبور انگار دارای روح بود و تبدبل به ابزاری می‌شد برای انتقال احساسات و حالات درونی‌ای که کلمات قادر به توصیف آن نبودند. موسیقی او فارغ از هرگونه خودنمایی‌، با روشی حسی، دسترسی به بُعد متعالی درونی را میسر می‌ساخت و عمق وجود را مخاطب قرار می‌داد.
 

خلاصۀ مقالۀ نیویورک تایمز در مورد نمایشگاه استاد الهی

بیشتر عارفان ابتدا در اجتماع زندگی می‌کردند و سپس از آن کناره می‌گرفتند، اما استاد الهی ( ۱۲۷۵- ۱۳۵۳)، فیلسوف و موسیقیدان برجسته، خلاف این راه حرکت کرد. او دوران کودکی خود را در عزلت سپری کرد و هم‌زمان مهارت خود در نواختن تنبور را در کنار تنبورنوازانی همچون پدرش کامل کرد. سپس، چند سال پس از درگذشت پدر، به تهران آمد و بعدها به حرفۀ قضاوت پرداخت و در پایه‌گذاری سیستم جدید قانون‌گذاری ایران نقشی موثر داشت.

تنبور، سازی است که قدمتش به ۵۰۰۰ هزار سال می‌رسد و به اَشکال متعددی وجود داشته است. این ساز از قرن هفتم هجری در جمع‌های اهل حق نواخته می‌شد و مقدس به شمار می‌آمد. استاد الهی با ابداعات پُرشمار خود در تنبور، آن را احیا نمود.
 

نویسنده: مایکل نیوتن

درک معنوی مستلزم جستجوی فردی است و از هیچ طریق دیگری امکان پذیر نیست. همۀ ما تحت‌ تأثیر چیزهایی هستیم که آنها را واقعیت می‌نامیم. البته بهتر است در مورد این واقعیت‌ها به تدریج اقدام کنیم. لازم نیست انسان هدف خاصی برای آینده‌اش تعیین کند و بخواهد در زمان معینی به شناخت خاصی برسد. حتی اگر قدم اشتباهی برداریم و راه غلطی در پیش بگیریم، هنوز از این تجربه درس مفیدی خواهیم گرفت. به هریک از ما حق انتخاب داده شده تا بتوانیم روح‌مان را با محیط زیست مادی هماهنگ کنیم. یکی از بروزات این اختیار این است که برای یافتن پاسخ این سؤال که اصلاً چرا به این دنیا آمده‌ایم، راه معنوی مناسبی برای خود انتخاب کنیم. ما باید در زندگی مسئولیت تصمیمات‌مان را به عهده بگیریم و دیگران را مسئول نابسامانی‌های خودمان ندانیم.
 

زندگی استاد الهی الگویی است برای کسانی که به اختیار خود، مایلند با عمل به تعلیمات او و استفاده از تجربیات شگرف معنوی‌اش، تحصیل در «طب جدید روح » را به عنوان هدف زندگانی خود انتخاب کنند و موانع توفیق: واقعیت‌های موجود، دیگران، قوای متضاد درون، گناهان دیروز، ضعف‌های امروز، موانعی که از اعماق وجودمان برمی‌خیزد، همه و همه را با جدیت پشت سر بگذرانند و با کسب توفیقِ الوهیت، در نهایت قادر شوند مقطع پایه و چه بسا مقطع عالی سیر کمال روحی را طی کنند.